Китап (роман)

К?биров Марат

– аным… – Хатынны тавышында мет т, наз да, курку да бар иде: – Кадерлем…

Бераздан башмаклар шуышканы ишетелде. м ишект чч-башы тузып, клмклре ертылып беткн йолкыш ир кренде. Кырык яшьлр тирсенд ген булса да, хлсезлнеп бкреп калганлыктан м пк чирле кеше шикелле еш-еш сулаганлыктан, ул бабайга охшап тора иде. Тартышып, ыерчыкланып беткн йзе ул бабайны т д карт итеп крст. мма хатынны и борчуга салганы – ирне кзлре иде. Ул кзлрдге якты нур юкка чыккан, анда бары тик метсезлек, салкынлык м з хлен иелйт алмауга кен ачысы гына. Тнене бер ген иренд кан сре кренмс д, бу яралы ерткыч иде. Хатын куркудан артка

чигенеп куйды. Лкин шундук зен кулга алып, елмайгандай итте.

– Нрс булды сиа, кадерлем…

Хатынны тавышында мет м кайгыртучанлык иде. Аны тавышындагы бу тойгылар мгелек тулыкны да эретер сыман иде. Лкин ир илтифат итмде. Ул ту карашы белн тир-якны кздн ткрде. м з кзлрен зе ышанырга телмгндй башын чайкап куйды.

– Юк… – дип пышылдады ул, – юк…

– Нрс булды, аным?..

Ир шунда гына хатынга игътибар итте. м дертлп китте. Бтен йзен тартыштырып, газап дулкыны тте. Кзлре сагыш белн тулды.

– Якын килм миа! – дип икерде ул кинт кулларын алга сузып. – Якын килсе булма!

Ирен таба бер адым атлаган хатын кинт туктап калды.

Тынлык урнашты.

– аным…

– Дшм! – дип блдерде аны битараф тавыш. – Син чынбарлык тгел.

– Кадерлем…

– Дшм!

Хатын нидер йтерг ыенган иреннн тынып калды, сзлрене нсез двамы булып керфеклреннн ике тамчы яшь агып тште. Моны ир креп калды.

– Сине кз яшьлре д чын тгел… – диде ул чиркангыч бер нфрт белн, – барысы да – иллюзия. Барысы да…

Хатын зе д сизмстн артка чигенде. Ирне кыяфте юньлелек вгъд итми иде.

– Син миннн куркасы. – Ир кире каккысыз афт сыман акрын гына хатынны стен кил башлады. – Куркуы да – чынбарлык тгел…

– Юк… – Хатын ирне кулында ялтлап киткн нрсне пычак икнен алап, еламсырауга кчте. – Юк, аным…

– Сине гомере – чынбарлык тгел, – дип елмайды ир, – бары тик иллюзия ген.

– Юк, кадерлем… Киркми… – Хатын куркудан торып йгермкче иде, мма кинт аркасы белн стенага брелеп тынып калды. – Зинар… Акылыа кил…

– Мин акылымда… – Ир чынлап та акыллы кешег охшап китте. – м мин тормышны асылын белм. син белмисе…

Ир хатынын стенага кысрыклады да пычагын аны бугазына китерде.

– Бу пычак та – чынбарлык тгел. Мин мен сине муеныа сызам… – Ир пычакны хатынны муенына иелч ген ышкып алды, хатын дертлп куйды, сыгылып кына каны чыкты. Ир канны, бармагы белн сртеп, хатынны иренен тидерде. – Тмлп кара ле… Чынлап та кан шикелле ул… мма ул кан тгел… Бу бары тик безне кзебезг ген крен…

– аным… Киркми… – Хатын аны кулларын читк этрерг тырышты. – Киркми…

– Дшм! – Ир аны нык итеп стенага кысты да пычакны муенына аркылы терде. Аз гына селкенс д, хатын суелачак иде. – Лкин мин хзер сине терм икн, син чынлап та лчксе. Бу дньяда лем ген чын. лемнн башкасы – иллюзия.

Ир хатынны кзен теклде:

– Син мине алыйсымы?

Хатыны берни дип т авап бир алмады. Ул акайган кзлре белн билгесезлекк тблеп катып торуында булды. Ир аны муеныннан пычакны алды да сул кулы белн яаклап ибрде. Хатынны башы у якка янтаеп китте. Йзенд газапка охшаш нрс чагылып узды. мма шундук ул ушына килде, битен кан йгерде, кзлрен нур кайтты.

– йд минем белн, – дип кабатлады ир, зе, аны авабын да ктмстн арты белн борылып, эш блмсен атлады. Хатын аа иярде. Ире аны котын алган иде. Бу адм инде згргн иде. Аны тагын нрс эшлрг ммкин икнен

берничек т алдан йтеп булмый. м аны зыян салмасына, хтта тереп ташламасына да ышанырлык тгел. Хатын ирне арт чмечен карап шулай уйлады. Келенд калкып чыккан ниндидер хис уйдан эшк кчрг кирклеген искртеп ашыктырды. Лкин пычаклы ирг ташлану иел нрс тгел. Хтта аны артында торса да. Хтта… Алда подвалга тш торган баскыч… Мен шул урында твккллрг ммкин. Баскычтан кч белн этеп ибрс, ул ярыйсы ук эштн чыгачак. мма баскыч янына иткч т, хатын ирен ташланырга ашыкмады. Бу аны з ире иде. ле бернинди д зыян салмады ич. Пычак тотса ни со?.. термде бит… тер алган булыр иде… Ир кинт борылды да хатыныны кзлрен карады. Аны кзлре адмнекен охшый башлаган иде инде. м елмайгандай итеп куйды. Дшмде.

Блмг кергч, ул тагын хатынына карап елмайгандай итте. Бу аны гафу тене булды шикелле. Кыйратылган блмд исн-имин килеш калган берднбер шкаф шрлегеннн ак пакет алып, хатынына крстте.

– Мен…

Егермег унбиш сантиметр чамасындагы бу пакетта телс нрс булырга ммкин иде. Хатын берни д аламады.

– Нрс…

Ир сзне нидн башларга белми аптырап торды. Хатыны аны гафу итмгн иде, лбтт. мма ир зене ачышы турында кем белндер уртаклашырга тели иде. Шунсыз булмый. Шунсыз ул акылдан шашачак.

– Мен шушы йбер… борынгыдан калган мирас бу… м… Монда безне дньяны астын ск китерерлек кч тупланган…

Кинт сирена тавышы ишетелде. Ир сораулы карашын хатынына тбде:

– Син?

– Юк… – Хатын сзене ышанычлы чыкмавын креп, стп куйды: – Юк, мин чакырмадым. Ант итеп йтм, мин тгел…

– й… – Ир тирн крсенде д кулындагы пакетны, ашыгып, шкафны бер тартмасына тыкты м аны ишегендге тймлрг баскалады. Эшен бетергч, елмаеп куйды.

– Миннн китте, – диде ул з вазифасын башкарып чыккан пйгамбр тынычлыгы белн. – Мин сине ярата идем, аным. Барысы чен д рхмт сиа…

– Нрс?! – Хатын з колакларына зе ышанырга телмде. – Нрс дисе?..

– Баш… – Ир баш бармагын магаена куйды. – Башымны бер исн урыны да калмасын… Син аладымы?

Хатын аламады. Сирена тавышы хзер колак тбенд ген ишетел башлады. Бераздан ишек кыгыравы шылтырады.

– Аларны мин чакырмадым, – диде хатын, акланырга телп. – Мин чакырмадым…

– Белм… – Ир елмайды. – Алар злре минем эзг тшкн… Без туктаусыз кзт астында… Шуа кр баш турында онытма… Хер… Бар, ишекне ач…

Инде ишекне нык итеп дбердтлр иде.

– Бар, – дип кабатлады ир, – керсеннр.

Хатын коридорга атлады. Тик шундук ниндидер шартлау ишетелде. Ишекне имереп кергн тртип сакчылары инде коридор буйлап йгереш иде.

– Бар, – дип ашыктырды ир, – каршы ал…

Аны тавышында кырыс талпчнлек бар иде, хатын тртип сакчыларына каршы атлады. Лкин шундук артында шартлау тавышы ягырады. Ул кинт борылды м з кзлрен зе ышана алмыйча катып калды. Ирене башы торган урында куе ттен ген иде. Бераздан ттен таралды м… Ирне муенында, ике якка караган кушуч сыман, яак сяклре ген сереп тора иде. Башы тулысы белн диярлек юкка чыккан. Куе кан, баш мие м тагын лл нрслр, берг укмашып, трз прдлрен, шкаф ишеген, иднд аунап яткан чп-чар слрен ччргн. Ирне гдсе беркадр аягында баскан килеш торды да акрын гына чалкан ава башлады. Хатын, леге коточкыч кренештн качарга телп, кзлрен йомды. мма шундук тамагына тер килеп тыгылды, м ул укшып иднг бгелеп тште.