Фаўст

Гётэ Ёган Вольфганг

Мефістофель

Самотна ходзячы паміж тэрас, Красуню напаткаеш ты не раз, Што вочкамі з-пад веера стрыжэ І ўсё наровіць вам у пратэжэ. Рахунак просты: бо за грошы Ты і каханы, і прыгожы. За пазухай з пісулькамі дружкоў Надзейны грошам будзе схоў. Айцы-царкоўнікі па даўняй звычцы Насіць пачнуць банкноцікі ў кантычцы, Салдату ўвогуле яшчэ лаўчэй: Папера не намуляе плячэй. Прабач,

калі наш акт магутны, Магчыма, у дэталях трошкі будны.

Фаўст

Ці мала грошай, што ў зямлі Ад доўгага няўжытку пацвілі! Няма такое думкі, каб магла Абняць усё, што тайна зберагла, Няма фантазіі такое, каб Хоць бы прыблізна змерыла твой скарб. А мудрасці вялікай празарліўца Адкрыецца любая таямніца.

Мефістофель

Папера нам зручней: усё, што маеш, На ёй адразу прачытаеш, Ні фальшу тут табе, ніякай пробы — Плаці і еж на поўныя вантробы, Захочаш золата — ідзі к мяняйлу, А ён не дасць, тады з зямлі металу Якога хочаш можна накапаць, Алмазы нават можаш абмяняць. Забудзецца сумленне й паняверка, Калі ў цане ўмацуецца паперка, І ты пабачыш сам, як неўзабаве Багата будзе грошай у дзяржаве.

Імператар

За шчасце, што далі краіне і народу, Вы ад мяне прыміце ўзнагароду: З хвіліны гэтай прызначаю вас Ахоўваць нетраў залаты запас, Кантраляваць усякія знаходкі, Бо вы і месцы знаеце і сродкі. З’яднайце сілы вашыя ў адну — І золатам напоўніце казну, Каб нам вялікая карысць была Ад царстваў цемры і святла.

Скарбнік (Фаўсту)

Я абяцаю тут пры ўсім народзе З калегам чарадзеем жыць у згодзе.

(Выходзіць з Фаўстам.)

Імператар

Я дам усім, — адно хачу я знаць, Як будзеце вы грошы спажываць.

Паж (прымаючы)

Пачну гуляць, і піць, і есці.

Другі (прымаючы)

Я накуплю дабра нявесце.

Каморнік (бярэ)

Віно піць буду з поўнай кварты.

Другі (бярэ)

Найграюся і ў косці я і ў карты.

Васал (падумаўшы)

Я замак выкуплю, пазыкі аплачу.

Другі (падумаўшы)

Я

гэты скарб да ўласных далучу.

Імператар

Пара і чэлядзі за розум брацца, А вам бы піць, гуляць і аб’ядацца, Каб прамантачыць скарбы ўсёй зямлі — Дурному разумнець няма калі.

Блазен

То дай і мне, усім жа раздаеш.

Імператар

Ах, ты жывы яшчэ? Ты ўсё прап’еш.

Блазен

Што тут такое? Нейкія паперкі?

Імператар

На вецер пусціш — на цукеркі.

Блазен

Чорт ведае! Падман ці не!

Імператар

Даюць — бяры і дзякуй мне.

(Выходзіць.)

Блазен

Якое дзіва! Мне пяць тысяч крон?

Мефістофель

Ужо ўваскрэс, прыдворны пустазвон?

Блазен

Мне ўваскрасаць не навіна.

Мефістофель

Сп’янеў, не выпіўшы віна!

Блазен

І гэта грошы? Смецце гэта? Цьфу!

Мефістофель

Купляй і еш да стогну ў трыбуху!

Блазен

Няўжо куплю я быдла, хату, хлеў?

Мефістофель

А ўжо ж! Абы ты ўдосталь грошай меў!

Блазен

І лес, і ворыва, і ўлоў рачны?

Мефістофель

Глядзі, а мне казалі — ён дурны!

Блазен

Куплю маёнтак — і пайду з двара!

(Выходзіць.)

Мефістофель (адзін)

Ого! Яго ж на трон садзіць пара!

Цёмная галерэя

Фаўст. Мефістофель.

Мефістофель

Чаго вядзеш у змрочныя праходы? Няўжо ў прыдворнай мітусні Не можаш ты знайсці нагоды Для трапных жартаў і хлусні?