Сырдык курус

Никифорова А. Л.

– Уой, куру?уба араа?а баар ахан! – диэн баран, кыыс ийэтэ, чэпчэкитик ойон туран, хостон с??рэн та?ыста.

Дьахтар ?р гыммата, м????чч?к му?унан уурулла сылдьыбыт та?ас сыыстарын, куру?уба араа?ын туппутунан киирэн кэлэн, абыраата?ына кини эрэ абырыа диэбиттии, о?о курдук Света?а куду уунна.

– Маша, к?р эрэ, бу боро? ??н??х куру?уба эн ырбаахыгар олус барсар. Билигин букатын са?а буола т????! – Света эрэллээхтик эппитигэр, ытаан санна эппэ?нии сыппыт кыыс уоскуйа бы?ыытыйда.

– Чэ, Маша, тур, кэт! Оттон би?иги куру?убаны т?ргэнник тигэн биэриэхпит, – Аайа этии киллэрдэ.

Кыргыттар

дь??гэлэригэр былаачыйатын кэтэртилэр, Света куру?убаны тэ?нии-тэ?нии кырыйталаата, онтон бары кичэллээхтик тигэн бардылар. Сотору аныгы муода?а соччо эппиэттээбэт былаачыйа уларыйа т?стэ. Света Маша синньигэс биилигэр куру?убанан бэртээхэй кур о?орон баайан кэбиспитигэр, букатын да?аны атын к?ст?? буола т?стэ. Маша сирэйдиин-харахтыын сырдаата, сымсатык туттан-хаптан батта?ын ?р? анньынна, уо?ун помаданан тэтэртэ.

– Сыллыый, на?аа да кэрэ буола т?стэ?и? бу! Дь??гэлэргэр махтан! – Варвара Ивановна кыы?ын к?р?н с?рдээ?ин астынна.

Кыргыттар Машаларын сиэппитинэн с??р??нэн оскуолаларыгар кэлбиттэрэ, хайыы-?йэ уопсай линейка буола турар эбит.

– Хайа, бу ханна с?тэ сырыттыгыт? Директор туйгун ??рэхтээхтэргэ бастакынан аттестаты туттарда, эйигин ааттаан б??? буолла! – кылаастарын салайааччыта Маргарита Дмитриевна Аайаны м??? то?уйда.

Кыргыттар са?ата суох миэстэ булан олорон истэхтэринэ:

– Андреева Аайа Николаевна! – микрофонунан дириэктэрдэрин са?ата ньиргийдэ. – Оскуолабыт баарсуох киэн туттар ??рэнээччитэ, солбуллубат кылаас старостата, хомсомуол кэмитиэтин солбуйааччы бэрэссэдээтэлэ. Кэл, сыана?а тахсан, сити?иилээхтик ??рэммиккин туо?улуур аттестаккын тутан кэбис!

Со?уччу ба?айытык кини аатын ааттаабыттарыттан, ??рэнээччини мээнэ хай?аабат, олус ирдэбиллээх дириэктэрдэрэ дарбааннаах тылыттан кыыс долгуйан с?рэ?э к??скэ тэптэ, с??рэн тахсан Дмитрий Егорови?ы кытта илии туту?ан, аттестатын ылла.

– Аайа, тохтуу т?с! – Ваня Семенов «Смена» фотоаппаратынан хаартыска?а т??эрэн к?л?м?рдэттэ.

О?олор биир-биир сыана?а тахсан аттестаттарын туппуттарын кэннэ та?ырдьа хаартыска?а т???? т?б?гэ буолла: уолаттар икки ыскамыайканы а?алан уурдулар, учууталлар, т?р?пп?ттэр инники эрээккэ кэккэлэстилэр, о?олор ыскамыайка?а икки эрээтинэн турдулар. Оскуола кылаабынай хаартыска?а т??эрээччитэ Ваня хамаанда кытаана?ын т??эрдэ. «А», «Б» кылаастар уочаратынан т?сп?ттэрин кэннэ, аны иккилии-?ст?? буола-буола т????н ба?алаах элбээн, Ваня уол олох да?аны солото суох буолла. ?с арахсыспат дь??гэлиилэр – Аайа, Света, Лера – окумалларыттан туту?ан, ??рэн мичили?эн хаартыска?а т?ст?лэр.

О?олор суугуна?ан кэлэн, спорт саала?а П буукубанан тардыллыбыт мааны остуол тула олордулар. Учууталлара биир-биир туран ??рэппит о?олоругар ?т??н? ба?арар тыллары эттилэр.

– Мин о?олорбун т?рд?с кылаастан ылбытым. Бытары?ан кыра да дьон этилэр. Ол бэйэлэрэ бу ситэн-хотон олороллор! Кинилэр миэхэ син биир о?олорум кэриэтэ олус к?нд?лэр, бастакы выпустарым буоллахтара. О?олоор, э?иги хас биирдиигит ким-туох ки?и буолан турарыгар мин тус эппиэттээх курдук сананабын, онон э?иги би?иктээбит оскуола?ыт, учууталларгыт аатын т??эн биэрбэт курдук дьа?аныахтааххыт. Билэргит курдук, билигин оскуола кэнниттэн производство?а ?лэлии

барыы тохтоон турар. Хайа ??рэххэ бараргыт – к???лг?т. Ким да?аны э?игини к????нэн ферма?а хаалларбат. Бэрт буолбат дуо? Ол гынан баран т?р??б?т, улааппыт дойдугутун, оскуола?ытын, учууталларгытын умнаайа?ыт… – онус «А»-лар кылаастарын салайааччыта Маргарита Дмитриевна ис с?рэ?иттэн долгуйан б?т? бэрдэрдэ.

«Ама, хайаан умнуохпунуй оскуолам барахсаны, т??? да эргэрэн эркинэ хараардын, муостата оллур-боллур буоллун, миэхэ син биир к?нд?. Манна би?иги аа?арга-суоттуурга ??рэммиппит, ?ч?гэйи-ку?а?аны араарар буолбуппут, до?ордо?уу диэн тугун билбиппит. Дьи?нээх учууталлар диэн би?иги оскуолабытыгар бааллар. Бу Маргарита Дмитриевна, Валентина Андреевна, Надежда Ивановна, Иван Петрович курдук дьоно суох олохпун сатаан санаабаппын». Аайаны ити санаатыттан дь??гэтэ Лера аралдьытта:

– Доо, мин оскуолабын ха?ан да умнуом суо?а! Учуутал ??рэ?ин б?тэрэн баран эргиллэн кэлэн ?лэлиэ?им!

– Билэбин. Эн кыра эрдэххиттэн учуутал буолуоххун ба?ара?ын дии. Мин эмиэ оскуолам ту?унан саныы олоробун. Ха?ан да умнубатым буолуо…

Сотору музыка ньиргийдэ. Биир бириэмэ?э бобуулаах буола сылдьыбыт «Чингиз-хан» б?л?х эрчимнээх ырыата кыракый оскуоланы биир гына толорон кэбистэ. Кыргыттар, уолаттар, ону эрэ к??тэн олорбут дьон курдук, ойон туран ??к??лээбитинэн бардылар. Аайа а?ыйах сыллаахха диэри пионер-ба?аатайдаабыт, билигин оскуола?а иитэр ?лэ?э завуч Варвара Аркадьевна кимнээ?эр эрэ итийэн-кутуйан туран ??к??лээн барбытын к?р?н, ахсыс кылааска сылдьан, комсомольскай аттестацияны туттарбытын санаан кэллэ. Кини аттестацияны тутар кабинекка идэтинэн кылаа?ын о?олоруттан бастакынан киирбитэ. Хос ортотугар у?ун остуол тардыллыбыт, оройуон хомсомуолун тэрилтэтиттэн оскуола ?лэтигэр инструктор баар, оскуола иитэр ?лэ?э заву?а, хомсомуол алын с??????н тэрилтэтин бэрэссэдээтэлэ, онус кылаас комсордара, аттестацияны барар кылаастар салайааччылара уонна пионер-ба?аатай кэчигирэспиттэр этэ.

– Ахсыс «А» кылаас старостата, оскуола хомсомуолун тэрилтэтин к?хт??х чилиэнэ Аайа Андреева, – оскуола хомсомуолун тэрилтэтин салайааччыта Фая кыыс хамыы?ыйа?а били?иннэрбитэ.

– Аайа, оскуола кэнниттэн ханнык идэни талар санаалааххыный? – оскуола инструктора хомсомуол устаабыттан боппуруос биэриэ диэн кэтэ?эн олорбут ки?иэхэ со?уччу ыйытыы буолла.

– Бакаа бы?аарына иликпин.

– Аайа тылга олус дьо?урдаах. Нуучча тылын олимпиадатыгар кыттан, наар басты?нар ахсааннарыгар сылдьар. Мин саныахпар, кини тыл ??рэ?эр киирэн, кэлин науканан дьарыктаныа?а, – кылаа?ын салайааччыта то?о эрэ куттаммыт курдук хап-сабар эппиэттии о?уста.

– Оттон ыччат лиидэрин бы?ыытынан райкомолга ?лэлиэххин ба?арбаккын дуо? Би?иэхэ эдэрдэр наадалар.

– Суох, мин суруйааччы буолуохпун ба?арабын, – диэбитин Аайа кулгаа?а эрэ истэн хаалла.

– Суруйааччы даа… – инструктор бы?аарыыта суох унаарытта.

– Ханнык музыканы ордорон истэ?ин? – пионер-ба?аатай Варвара Аркадьевна туо?уласта. Араа?а, ыйытыахха эрэ диэн ыйытта бы?ыылаах.

– Ордук омук музыкатын с?б?л??б?н. Итальянскай эстрада, Аманда Лир, «Абба», «Арабески», «Бони-М», «Чингиз-хан»…