Лабух

Някляеў Уладзімір

Пра чалавека, які не памёр, трэба адразу казаць, што ён жывы, засранка малая...

— Купіце мне канверт... — папрасіў яе Алік. — З маркай.

— Гэта паверхам вышэй цераз пераход, — як і не пачула яго Зіначка. — Вас правесці?

Я ўяўвіў сябе побач з ёю ў бальнічным халаце і шлёпках... Дзед з унучкай.

— Не, я ведаю, я сам...

— З якой маркай? — крыўданула Зіначка, бо ўсё ж пастаралася, без просьбы збегала ў нейрахірургію.

Алік не зразумеў, з чаго гэта яна, і разгубіўся.

—

З любой...

— З любой не дойдзе, — сказала Зіначка, неадрыўна гледзячы на мяне і зачыняючы дзверы. — Я табе з вялікай куплю. З дзвюма вялікімі.

Не, ну яе, праўда засранка малая...

Да Росціка мяне не хацелі пускаць, давялося зноў усіх страшыць Шыгуцкім, дазволілі ўрэшце зайсці на хвілінку, а Росцік, калі я ўвайшоў, заплакаў.

— Так табе нават лепей, — прысеў я да яго на ложак. — Лысіны не відаць.

— Я мёртвым быў, — сказаў Росцік. — Мяне не было, разумееш?..

Яго нельга было шкадаваць, бо ён надта хацеў, каб яго шкадавалі.

— Тунель бачыў? На святло ляцеў?

— Я клапа бачыў...

— Якога клапа?

— Клапіцкага, дырэктара філарманіі... Стаіць у тунелі і білеты прападае... А камандзіроўку, кажа, я вам не падпішу, бо білеты ў вас не на той дзень, як дата ў камандзіроўцы — зноў махлюеце, Смольнікаў...

Росцік не жартуе, ён баіцца, але я раблю выгляд, нібы ён жартуе.

— Не прапусціў цябе Клапіцкі... Нездарма Бога з сябе корчыць.

— Я філарманічныя білеты з чыгуначнымі зблытаў... З тымі тунельнымі...

— Ты што туды — на цягніку?

— Не, па тунелі... Толькі па білеце... На ім яшчэ напісана было: кантроль не адрываць.

Нешта ўсё ж з Росцікам не тое... Не тое нешта з Росцікам...

Што ў нас у патыліцах?.. Там, ззаду, па адчуванні — быццам бы і мазгоў ніякіх няма, усе нібыта — па баках і спераду.

А жывем заднім розумам...

Дык нічым жывем?.. Пустатой?..

— Не балбачы абы што. Абыйшлося, праехалі.

— Нічога не абыйшлося... Я нармальным буду?.. Што табе доктар сказаў?..

— Як ты можыш быць нармальным? Калі ты быў нармальны?..

Інтанацыя правільная: была б нейкая небяспека — хіба я гэтак бы з ім гаварыў?.. Росцік паспакайнеў.

— Усё жыццё я быў нармальны... А жыў з ненармальнымі.

Пра сябе я тое самае думаю.

Атлас трэба глянуць анатамічны. Галаву. А то, калі гляджу, дык па звычцы — ніжэй.

— Чарапок зрасцецца — і выпішуць цябе... Пайду, табе нельга стамляцца.

— Ідзі... — І толькі тут Росцік заўважыў, як я апрануты. — А ты чаму ў халаце?

— Мода змянілася, пакуль цябе не было... — Росцік зноў занепакоіўся. — Ды не пускалі ў палату іначай, строга тут... Адпачывай, заўтра зайдуся.

— Бананаў прынясі, — папрасіў Росцік. — У бананах ферменты такія — косці хутчэй зрастаюцца.

Ага,

як у муміё... “Вазьміце жывога пеўня, адкруціце галаву, памажце, прыстаўце — і певень закукарэкае”.

Так пісалі пра муміё... У газеце, я чытаў — і час быў савецкі.

Пасля вазьміце мёртвага пеўня...

Росцік выжыве, калі пра ферменты думае. І я, мусіць, жыў буду, калі думаю пра Зіначку. Лабух будзе кукарэкаць, што яму ні адкручвай...

На калідоры каля выхада на лесвіцу, недалёка ад маёй палаты топчацца міліцыянт. Гэта наш участковы, мы знаёмыя. Але не так знаёмыя, каб ён прытаптаўся мяне праведаць.

— Хто ў вашай хаце жыве, Раман Канстанцінавіч? — пытаецца ўчастковы, нават не пацікавіўшыся маім здароўем. — То адна, то другая, цяпер адразу дзве... — І не паспяваю я адчуць палёгкі, як ён дадае: — Ды я не з гэтым... Зразумейце толькі, што я не як следчы, мне даручана інфармацыю сабраць... Дзе вы былі заўчора ў першай палове дня?

Вось яно... Толькі чаго я асцерагаюся?

— Дома... Пасля на рабоце.

— І болей нідзе?

Я адказваю, не ведаючы, чаму маню.

— Нідзе. У лазні яшчэ... Пазней...

Лазня ўчастковага, як і маё здароўе, не цікавіць. Значыць, Ігар Львовіч...

— Тады я пайшоў, — кажа ўчастковы і глядзіць на мяне ўважліва. — Калі вы нідзе болей не былі...

Што я раблю?.. Чаго баюся?.. У чым тут небяспека, калі я не пры чым?.. Трэба проста сказаць, як яно было, ну, хіба толькі без “прафесаршы”, але я зноў, як нехта мяне змушае маніць, страху ў мяне наганяе, маню.

— Нідзе... Дома, на рабоце і ў лазні... Гэта лёгка праверыць, бо ў лазні я быў з... — Тут я ўсё ж спыняюся, не прыплёўшы без дай прычыны Шыгуцкага.

— Добра, — ні на чым больш не настойвае ўчастковы, хітра не настойвае, нібыта з поўным даверам. — Гэта ўжо іншыя правераць, калі спатрэбіцца. Папраўляйцеся.

Успомніў, што я ў шпіталі...

Ён паварочваецца ісці, я гляджу яму ў спіну — і яна мне здаецца напружанай, і адыходзіць ён амаль подбегам, нібы спяшаецца, каб пра мяне дакласці...

— Чакайце!.. Скажыце хоць, нашто вам ведаць, дзе я быў заўчора?

Участковы прыпыняецца.

— А вы не ведаеце, нашто нам ведаць?.. — Ён так і кажа: нашто нам ведаць? — Рутнянскага Ігара Львовіча, суседа вашага, заўчора забілі. — І з націскам, з намёкам нейкім дадае. — З пісталета.

Бамжы! Той асіметрычны!.. Ці фікусалюб? Вярнуліся — і забілі. Толькі за што? За пустыя бутэлькі? А, ці мала за што... Сказаць, што я заходзіўся? Не, не ўблытвацца...

— Дык я тут пры чым?

– - Хто яго ведае... Можа, і не пры чым. — Участковы стаіць бокам да мяне і глядзіць цераз свой блішчасты пагон. — А вам Лі-Лі не сказала, што Рутнянскага забілі?